Генетика, стрес и развој на говорот – што треба да знаат родителите за првите знаци и навремена реакција.
Причината за пелтечењето не е целосно позната. Сепак, стручњаците посочуваат дека истражувањата укажуваат на постоење генетска предиспозиција. Истовремено, не се исклучува ни влијанието на средината, која може да делува како тригер – особено ако детето се соочило со стресна ситуација.
Први знаци што не треба да се игнорираат
Покрај повторување на гласови или слогови, може да се појави и т.н. секундарно однесување – тикови, претерано трепкање или неволни движења со главата.
Кога станува збор за говорниот развој, важно е родителите да знаат дека секое дете се развива со свое темпо. Некои го изговараат првиот збор веќе на девет месеци, додека кај други тоа се случува околу втората година – и двете ситуации може да бидат во рамки на нормалата.
Сепак, постојат одредени развојни насоки што можат да помогнат да се следи напредокот.
До осмиот месец, детето треба да реагира на гласовни поттици, да гуга и да изговара одделни слогови.
Околу 21. месец, треба да користи најмалку осум зборови со значење, да имитира звуци од околината, да именува предмети и да формира едноставни реченици како „дај ми“ или „ајде мамо“.
Од втората до четвртата година, детето постепено треба да користи појасни и поцелосни реченици и континуирано да го збогатува својот речник.
Доколку забележите отстапувања во говорот, изразено пелтечење или нагласена брзоплетост, препорачливо е навремено да се консултирате со стручно лице.
Колку е често пелтечењето?
Пелтечењето е релативно честа појава во раното детство. Истражување спроведено на Универзитетот во Мелбурн покажува дека околу 11% од децата на четиригодишна возраст се соочуваат со ова говорно нарушување.
Најчесто се јавува на возраст меѓу втората и петтата година. Добрата вест е дека кај голем дел од децата пелтечењето спонтано исчезнува со растот и развојот. Почесто се јавува кај момчињата отколку кај девојчињата.
Стручњаците нагласуваат дека во најголем број случаи пелтечењето не остава трајни социјални или емоционални последици подоцна во животот – особено кога детето добива поддршка, разбирање и, доколку е потребно, навремена стручна помош.
Најважно е родителите внимателно да го следат развојот на говорот, но без паника. Раното препознавање и смирената реакција се клучни за детето да ја добие вистинската поддршка во вистинско време.
Педијатар.мк